ارز دیجیتال چیست

دسته: مفاهیم پایه تاریخ:

سالها اقتصاددانان در پی راه حلی برای ایجاد یک ارز با ارزش گذاری بر پایه داد و ستد بدور از دسترس قدرتها و نهاد های نظارتی برای تعیین ارزش آن بودند. زیرا باور داشتند وقتی "پول" میتواند به هدف اصلی خود که آسان سازی داد و ستد است نائل شود که به محک بازار ارزش گذاری شود؛ این ارزی است که میتواند پایه اقتصاد جهان شود، و به مفهوم واقعی کلمه آزادی داد و ستد را فراهم کند. به نظر میرسد پس از یک قرن پیشرفتهای تکنولوژی به سرعت بستر مناسب برای تولید و تبادل این ارز را فراهم کرده است، ارز دیجیتال

طلای دیجیتال!

ارزهای دیجیتال همچون بیت کوین، اتریوم، ریپل به لحاظ کاربردی چیزی بین طلا و دلار هستند. در حالی که محاسن هر دو را دارند، فاقد معایب آنها هستند. برای هزاران سال طلا به واسطه ارزش ذاتی خود پایه تجارت قرار گرفته بود. ویژگی هایی چون مقبولیت عمومی ارزش، نقد پذیری و عدم فرسایش، ویژگی اصلی طلا بود که آنرا به این جایگاه رساند اما عدم امنیت در نگهداری و سختی جا به جایی در معاملات بزرگ باعث شد کم کم اسکناس جای مسکوکاتی چون نقره و طلا را بگیرد. با توجه به سختی حمل و نقل و نگهداری و امنیت پایین مسکوکات طلا و نقره، اسکناس که در ابتدا به شکل برات موجودی طلا یا نقره بود داد و ستد میشد، جای آنرا گرفت. هرچند اینک دیگر اسکناس از این نوع ارزش گذاری فاصله گرفته است و ارزش گذاری آن توسط بانکهای مرکزی و با اهرم هایی چون کنترل نقدینگی صورت میگیرد.

اکنون پس از گذشت قرنها اینترنت بستری را فراهم کرده است تا شکلی از ثروت با امنیت بالا و نقد پذیری آسان جایگزین پول به شکل سنتی آن شود. باید توجه داشت که ارزهای دیجیتال ( ارزهای دیجیتال معتبر و آزاد نه ارزهای ساخته شرکتها و نهادهای تجاری که ماهیت آزاد خود را از دست داده اند) برای جایگزینی ارزهای ملی بوجود نیامده اند. ارزهای دیجیتال ثروتی بر پایه پاداش کار (work proof) میباشند که با هدف ایجاد راهی آسان برای تجارت و حفظ سرمایه بر بستر شبکه جهانی به وجود آمده اند.

بیتکوین چگونه کار میکند.

نحوه کار بیت کوین بر پایه اصولی ساده بنا شده است.، آنچه آنرا پیچیده کرده خدمات متعددی است که گرد آن پیاده سازی شده اند. ما شما را با این اصول ساده آشنا میکنیم.

پولی بر یک بستر امن توزیع شده، بلاک چین

آنچه در پشت پرده بیت کوین آنرا جذاب میکند بستر ثبت تراکنشهای آن است. این بستر که بلاک چین (block chain) نامیده میشود. یک تکنولوژی ثبت اطلاعات توزیع شده به صورت امن است. در بلاک چین اطلاعات به صورت بلاک های داده ثبت میشوند، هر یک از این بلاکها به بلاک قبلی و بعدی خود متصل است و تمام تراکنش های نقل و انتقال نیز در آن ثبت میشود. با توجه به آنکه این بلاک ها با بلاک های قبلی و بعدی خود در ارتباط هستند و اطلاعات نیز به طور همزمان بر روی هزاران گره ثبت شده است، برای تغییر دادن اطلاعات یک بلاک باید اطلاعات تمام زنجیره بلاکها از نخستین تا آخرین بلاک بر روی حداقل نیمی از سرورها تغییر کند و این باعث میشود دستکاری یا اصطلاحاً هک کردن اطلاعات در شبکه بلاک چین عملاً غیر ممکن شود.

بلاکها از کجا میآیند؟

بلاکها توسط ماینر ها و با مکانیزم پرداخت پاداش انجام تولید میشوند. در حقیقت اولین گره های بلاک چین را ماینر ها تشکیل دادند و آنها اولین تاجران و استفاده کنندگان از شبکه بلاک چین بودند. تا پیش از آنکه در سال 2013 استفاده از بیت کوین رواج پیدا کند. اکثر استفاده کنندگان از بیت کوین خودشان ارز مورد نیاز را تولید میکردند. با بالا رفتن قیمت بیت کوین و رواج آن در بین افراد غیر متخصص و سخت شدن تولید آن کم کم ماینینگ به یک کار تخصصی تبدیل شد، ماینر ها ارز مورد نیاز بازار را تأمین میکردند و ماینینگ به شغلی پر سود تبدیل شد. بلاک های اولیه توسط پردازنده های کامپیوتر محاسبه شدند اما با افزایش سختی تولید دیگر قدرت استفاده از قدرت پردازنده های به صرفه نبود و استفاده از قدرت پردازش موازی کارتهای گرافیک و ریگ های ماینر (Miner Rigs) رواج یافت، مورد توجه قرار گرفت، امروزه بیشتر تولید کنندگان ارز دیجیتال یا همان ماینر های از دستگاههای ایسیک (ASIC Miner) استفاده میکنند. این دستگاهها قدرت پردازش موازی بسیار بالایی را با بهره وری انرژی بالا تولید میکنند.

باید توجه داشت که هر ارز الگوریتم تولید خود را دارد و هر دستگاه ایسیک (به جز تعداد معدودی از آنها) فقط از یک الگوریتم پشتیبانی میکند و توان تولید ارزهایی را دارد که با آن الگوریتم تولید میشوند.

روش پاداش کار چگونه کار میکند.

در روش پاداش کار هر تولید کننده بخشی از محاسبات مربوط به تولید یک بلاک ( یک واحد اطلاعات در شبکه بلاک چین) را بر عهده میگیرد و بسته به میزان مشارکتی که در تولید آن بلاک داشته بخشی از ارزش آن بلاک را به عنوان پاداش دریافت میکند. به طور مثال در حال حاضر هر بلاک بیت کوین 12.5 بیت کوین ارز دارد که بسته به درصد مشارکت بین کسانی که در تولید آن مشارکت داشته اند تقسیم میشود.

اعتبار ارز دیجیتال

یکی از اصلی سئوالاتی که اغلب پرسیده میشود نحوه اعتبار سنجی ارزهای دیجیتال است. آیا ارزهای دیجیتال یک تب زود گذر است یا پایه اقتصاد آینده؟ چگونه از میان این همه ارز دیجیتال که مثل قارچ روییده اند اطمینان کنیم؟ کدام ارزها برای سرمایه گذاری مناسب هستند. سعی میکنیم به طور کوتاه ساز و کار تجارت ارزهای دیجیتال و نحوه شناسایی ارزهای معتبر و غیر معتبر از هم را تشریح کنیم.

پیشتر گفتیم که ماهیت ارزهای دیجیتال بیشتر شبیه طلاست تا ارز با این تفاوت که بر خلاف طلا قابلیت نگهداری و نقل و انتقال آسان را دارد و نیز نقد پذیری (liquidity) آن موجب میشود بتواند ظرف چند دقیقه اقدام به انجام تراکنش های مالی کنید.  ارزهای رایج ملی تا میانه قرن بیستم به پشتوانه ذخایر طلای کشورها منتشر میشد. ولی از میانه این قرن به دلیل کاهش ذخایر طلا و مشکلات و بحرانهای اقتصادی بعد از جنگ جهانی اول پشتوانه طلا از اکثر ارزها حذف شد و ساز و کارهای کنترل نقدینگی بانکهای مرکزی جای آن را گرفت. انگلستان این کار را در سال 1930 انجام داد و برای مدتی پوند طلا از اسکناس پند چند درصد گرانتر بود. همینطور بعد از جنگ جهانی دوم دلار آمریکا با اتکا به اقتصاد توانمندش که بر خلاف کشورهای اروپایی نه تنها از از جنگ صدمه ندید بلکه باعث رونق آن شده بود، به عنوان ارز مرجع برای معاملات بین المللی پذیرفته شد. در آن زمان کشورها از آمریکا دلار میگرفتند و آمریکا متعهد بود هر زمان با برگرداندن دلار طلای معادل آنرا بازگرداند. سامانه ارزی طلا/دلار تا دهه شصت میلادی ادامه یافت اما در این دهه اروپا که دوره بازسازی اقتصادی و صنعتی را پشت سر گذاشته بود و وارد دوره شکوفایی اقتصادی شده بود با بازگرداندن ذخایر دلاری خود به آمریکا خواستار طلای معادل آن شد تا ذخایر خود را داشته باشد. نتیجه آن کاهش ذخایر طلای آمریکا بود و آمریکا نیز با کاهش ذخایر طلا و نوسانات قیمت آن مجبور به حذف پشتوانه طلا از دلار شد و ساز و کار ارزش گذاری دلار را به بانک فدرال یا همان فدرال رزرو واگذار نمود.

بنابر این میتوان اینگونه نتیجه گرفت که امروزه هیچ ارز ملی به پشتوانه ذخایر طلا و جواهرت عرضه نمیشود و کنترل ارز و عرضه آن توسط بانک مرکزی کشورها انجام میشود. در مورد ارزهای دیجیتال، شرایط کمی متفاوت است. ارزهای دیجیتال ( البته ارزهای دیجیتال آزاد و مستقل همچون بیت کوین) همچون طلا بر اساس عرضه و تقاضا ارزش گذاری میشوند. این سازو کار قیمت گذاری باعث میشود کنترل آن در دست هیچ نهاد متمرکزی نباشد. همین ویژگیهاست که ارزهای دیجیتال را تا این اندازه جذاب کرده است.

اما نکته دیگر تفاوت بین ارزهاست. باید بدانید که تمام ارزهایی که ارز دیجیتال نامیده میشوند الزاماً از این قوانین پیروی نمیکنند. بگذارید اول ویژگیهای ارزهای دیجیتال را بررسی کنیم.

استقلال و عدم نظارت یک نهاد متمرکز

مهم ترین ویژگی ارزهای دیجیتال عدم وجود یک نهاد متمرکز برای کنترل آن است. ارزهای دیجیتال بر پایه مکتب اقتصاد اتریشی عمل میکند. تاریخچه چیزی که امروز به عنوان مکتب اقتصادی اتریش یا اقتصاد اتریشی شناخته میشود به بیش از یک قرن پیش باز میگردد. اما در شکل نوین خود حاصل تلاش و نظریات برخی از برترین اقتصاد دانان جهان است. کارل منگر، اویگن فن بوم-باورک، لودویگ فن میزس، و برنده جایزه نوبل، فردریش هایک پیشگامان ین اندیشه بودند و جالب است بدانید فردریش هایک که جایزه نوبل اقتصاد را نیز دریافت کرد به وجود آمدن ارزهای دیجیتال را سالها از سالها پیش پیشبینی کرده بود. بنا بر این میتوان نتیجه گرفت ارزهایی چون گرام که از طرف تلگرام عرضه شده است یا ارز دیجیتالی که فیسبوک میخواهد عرضه کند با توجه به تسلط این شرکتها بر آن فاقد این ویژگی است.

ارزش گذاری بر اساس عرضه و تقاضا

یکی دیگر از ویژگیهای حیاتی برای یک ارز دیجیتال نحوه ارزش گذاری آن است. ارزها باید به محک بازار گذاشته شوند و ارزش آنها با مکانیزم عرضه و تقاضا کنترل شود. در حقیقت رسیدن به این هدف مستلزم داشتن ویژگی عدم وجود نهاد نظارتی است که پیشتر گفته شد.

دو مورد فوق را میتوان به راحتی از روی اسناد فنی  (White Paper)آنها فهمید، اما عوامل مهم دیگری نیز بر اعتبار ارزها تأثر دارند که عباراتند از سابقه حضور در بازار، خجم کل سکه های آن ارز در بازار و حجم داد و ستد یا اصطلاحاً ترید آن ارز در روز.

با در نظر داشتن این موارد سه ارز اصلی موجود در بازار عبارتند از بیت کوین، اتریوم و ریپل. در اینجا سعی میکنیم به معرفی کوتاه این ارزها و علت اعتبار و موفقیت آنها بپردازیم.

1-    بیت کوین: بیت کوین (Bitcoin) اولین ارز دیجیتالی بود و همین باعث شده است بیت کوین در ذهن مردم با ارز دیجیتال برابر فرض شود. واقعیت آن است که بیش از 80 درصد حجم بازار ارزهای دیجیتال و معاملات در این حوزه با بیت کوین انجام میشود. از طرفی ساز و کار ساده و شفاف عملکرد آن و همچنین تعدد خدمات دهندگان بر پایه این ارز آنرا رقیب بلا منازع بازار کرده است. در بازار ارزهای دیجیتال بیت کوین آچنان یکه تاز است که ارزش تمام ارزهای دیگر با آن سنجیده میشود. بیت کوین بالا ترین نقد پذیری را نیز دارد. شما در مدت چند دقیقه میتوانید با هر ارزی بیت کوین بخرید و یا موجودی بیت کوین خود را بفروشید. خدمات پرداخت bitpay به شما این امکان را میدهد که از طریق ویزا کارت خود اقدام به خرید با بیت کوین کنید. قطعا خود ساتوشی ناکاماتو هم تصور نمیکرد طرح او به این سرعت رشد کرده و اینچنین مقبول جامعه قرار بگیرد.

2-    اتریوم: اتریوم (Ethereum) دومین ارز دیجیتال بازار از نظر حجم معامله و سرمایه است که توسط جوان 23 ساله روسی ویتالیک بوترین توسعه داده شده. اتریوم نیز مانند بیت کوین بر بستر بلاک چین کار میکند ولی یک تفاوت اصلی دارد. بیت کوین برای انجام تراکنش های نظیر به نظیر  (peer to peer)و معاملات بین افراد طراحی شده ولی پلتفورم اتریوم یک پلتفورم قابل برنامه نویسی و گسترده است که با پیگیری مالکیت پول و شفافیت بیشتر تراکنش ها، قرارداهای تجاری و هوشمند را هدف قرار داده است.

3-    ریپل: ریپل (Ripple) سومین ارز دیجیتال معتبر دنیاست که با هدف انجام تراکنش های بزرگ مالی و تبادلات بین المللی بین بانکها در سال 2012 توسعه داده شده و با اتصال به بانکها و مراکز مالی شبکه ای توزیع  شده را برای انجام تراکنشهای مالی بین بانکی فراهم میکند. به تازگی ده ها بانک بین الملی اعلام کرده اند که در سال 2019 پرداخت با ریپل را جایگزین سیستم قدیمی همچون سوئیفت خواهند کرد.

کارشناسان ما در گروه دوریکوین آماده اند تا کلیه سئوالات شما در زمینه ارزهای دیجیتال و ماینینگ را پاسخ دهند و چنانچه علاقمند به فعالیت در هر یک از از زمینه ها باشید با ارائه اطلاعات جامع و مشاوره رایگان شما را در این زمینه یاری دهند.

دوریکوین

دیدگاه خود را بنویسید